සෝඩියම් සයනයිඩ් වල ද්‍රාව්‍යතාව කොපමණද?

ද්‍රාව්‍යතාව පිළිබඳ අර්ථ දැක්වීම

ද්‍රාව්‍යතාව යනු නිශ්චිත උෂ්ණත්වයකදී සහ පීඩනයකදී දී ඇති ද්‍රාවක ප්‍රමාණයක දියවී සමජාතීය ද්‍රාවණයක් සෑදිය හැකි උපරිම ද්‍රාව්‍ය ප්‍රමාණයයි. එය සාමාන්‍යයෙන් ද්‍රාවක මිලිලීටර් 100 (g/100 mL) කට ද්‍රාව්‍ය ග්‍රෑම් වලින් හෝ ලීටරයකට මවුල වලින් (mol/L) ප්‍රකාශ වේ.

ජලයේ සෝඩියම් සයනයිඩ් ද්‍රාව්‍යතාව

සෝඩියම් සයනයිඩ් (NaCN) ජලයේ අධික ලෙස ද්‍රාව්‍ය වේ. කාමර උෂ්ණත්වයේ දී (25 °C පමණ), ආසන්න වශයෙන් ග්‍රෑම් 48 ක් සෝඩියම් සයනයිඩ් ජලය මිලි ලීටර් 100 ක දිය කළ හැකිය. උෂ්ණත්වය වැඩි වන විට, එහි ද්රාව්යතාව ජලයේ ද ඉහළ යයි. උදාහරණයක් ලෙස, 34.7 °C දී, ද්‍රාව්‍යතාව සෝඩියම් සයනයිඩ් ජලයේ ග්‍රෑම් 82/මිලි ලීටර් 100 පමණ වේ.

ඉහළ ද්‍රාව්‍යතාව සෝඩියම් සයනයිඩ් ජලයේ ඇති ජල අණු ප්‍රමාණය සාධක කිහිපයක් නිසා ඇති විය හැක. සෝඩියම් සයනයිඩ් යනු සෝඩියම් කැටායන (Na⁺) සහ සයනයිඩ් ඇනායන (CN⁻) වලින් සමන්විත අයනික සංයෝගයකි. ජලය යනු ධ්‍රැවීය අණුවකි, හයිඩ්‍රජන් පරමාණු මත අර්ධ ධන ආරෝපණයක් සහ ඔක්සිජන් පරමාණුව මත අර්ධ සෘණ ආරෝපණයක් ඇත. සෝඩියම් සයනයිඩ් ජලයට එකතු කළ විට, ධ්‍රැවීය ජල අණු සෝඩියම් සයනයිඩ් හි අයන සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කරයි. ජල අණු වල ධනාත්මක කෙළවර සයනයිඩ් ඇනායන වෙත ආකර්ෂණය වන අතර සෘණ කෙළවර සෝඩියම් කැටායන වෙත ආකර්ෂණය වේ. සෝඩියම් සයනයිඩ් අයන සහ ජල අණු අතර මෙම ශක්තිමත් අයන - ද්වි ධ්‍රැව අන්තර්ක්‍රියාව නිසා සෝඩියම් සයනයිඩ් ජලයේ පහසුවෙන් දිය වීමට ඉඩ සලසයි.

තවද, ජලයේ සෝඩියම් සයනයිඩ් ද්‍රාවණ ක්‍රියාවලිය තාපජ ක්‍රියාවලියකි. ලෙ චැටලියර්ගේ මූලධර්මයට අනුව, තාපජ ද්‍රාවණ ක්‍රියාවලියක් සඳහා, උෂ්ණත්වය වැඩි කිරීම ද්‍රාවණ ප්‍රතික්‍රියාවේ සමතුලිතතාවය ඝන (නොවිසඳුණු) ද්‍රාව්‍යයේ දිශාවට මාරු කරනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, සෝඩියම් සයනයිඩ් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, උෂ්ණත්වය වැඩිවීම තවමත් ද්‍රාව්‍යතාවයේ වැඩි වීමට හේතු වේ. මෙයට හේතුව උෂ්ණත්වය වැඩිවීම ජල අණු සහ අයනවල චාලක ශක්තිය ද වැඩි කරන අතර එමඟින් සෝඩියම් සයනයිඩ් අයන බවට විඝටනය වීම සහ ජලයේ ඒවා විසුරුවා හැරීම ප්‍රවර්ධනය කරන අතර, ද්‍රාවණ ප්‍රතික්‍රියාවේ තාපජ ස්වභාවයේ ද්‍රාව්‍යතාවයට ඇති බලපෑම යම් ප්‍රමාණයකට අභිබවා යයි.

අනෙකුත් ද්‍රාවකවල ද්‍රාව්‍යතාව

ජලයට අමතරව, සෝඩියම් සයනයිඩ් අනෙකුත් ද්‍රාවකවල විවිධ ද්‍රාව්‍යතා ලක්ෂණ ඇත:

• එතනෝල්: සෝඩියම් සයනයිඩ් එතනෝල් වල ස්වල්ප වශයෙන් ද්‍රාව්‍ය වේ. එතනෝල් වල ද්‍රාව්‍යතාව ජලයේ ද්‍රාව්‍යතාවයට සාපේක්ෂව බෙහෙවින් අඩුය. මෙයට හේතුව එතනෝල් ජලයට වඩා අඩු ධ්‍රැවීය ද්‍රාවකයක් වන බැවිනි. එතනෝල් අණුවේ ධ්‍රැවීය නොවන කොටස (එතිල් කාණ්ඩය) ද්‍රාවකයේ සමස්ත ධ්‍රැවීයතාව අඩු කරයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, සෝඩියම් සයනයිඩ් අයන සහ එතනෝල් අණු අතර අයන-ඩයිපෝල් අන්තර්ක්‍රියා ජල අණු සහිත ඒවා තරම් ශක්තිමත් නොවන අතර එමඟින් ද්‍රාව්‍යතාව අඩු වේ.

• අනෙකුත් කාබනික ද්‍රාවක: බෙන්සීන්, ඊතර් වැනි ධ්‍රැවීය නොවන කාබනික ද්‍රාවකවල සෝඩියම් සයනයිඩ් ඉතා අඩු ද්‍රාව්‍යතාවයක් ඇත. ධ්‍රැවීය නොවන ද්‍රාවකවලට සෝඩියම් සයනයිඩ් වල අයනික විශේෂ සමඟ ඵලදායී ලෙස අන්තර්ක්‍රියා කිරීමේ හැකියාව නොමැත. ධ්‍රැවීය නොවන අණු වලට සැලකිය යුතු ආරෝපණ වෙන්වීමක් නොමැති බැවින්, සෝඩියම් සයනයිඩ් වල අයනික බන්ධන බිඳ දැමීමට සහ ද්‍රාවකයේ අයන විසුරුවා හැරීමට සෝඩියම් සහ සයනයිඩ් අයන ආකර්ෂණය කර ගත නොහැක.

ද්‍රාව්‍යතාවයේ වැදගත්කම

කාර්මික යෙදුම්

තුළ රන් කැණීම කර්මාන්තය තුළ, ජලයේ සෝඩියම් සයනයිඩ්වල ඉහළ ද්‍රාව්‍යතාව ඉතා වැදගත් වේ. රත්‍රන් ජලීය ද්‍රාවණයක සෝඩියම් සයනයිඩ් සමඟ ද්‍රාව්‍ය සංකීර්ණයක් සාදයි. මෙම ද්‍රාව්‍ය රන් - සයනයිඩ් සංකීර්ණය පිරිසිදු රත්‍රන් නිස්සාරණය කිරීම සඳහා තවදුරටත් සැකසිය හැක. ජලයේ සෝඩියම් සයනයිඩ් ද්‍රාව්‍යතාවය එහි ලෝපස් වලින් රත්‍රන් කාර්යක්ෂමව කාන්දු වීමට ඉඩ සලසයි.

රසායනික ප්රතික්රියා

රසායනික සංස්ලේෂණයේදී, සුදුසු ද්‍රාවකවල සෝඩියම් සයනයිඩ් ද්‍රාව්‍යතාව ප්‍රතික්‍රියා අනුපාත සහ අස්වැන්නට බලපායි. නිදසුනක් ලෙස, සෝඩියම් සයනයිඩ් නියුක්ලියෝෆයිලයක් ලෙස භාවිතා කරන සමහර නියුක්ලියෝෆිලික් ආදේශක ප්‍රතික්‍රියා වලදී, ප්‍රතික්‍රියා මාධ්‍යයේ (සාමාන්‍යයෙන් ජලය හෝ මධ්‍යසාර-ජල මිශ්‍රණයක් වැනි ධ්‍රැවීය ද්‍රාවකයක්) එහි ද්‍රාව්‍යතාව සයනයිඩ් අයනය උපස්ථරය සමඟ කෙතරම් ඉක්මනින් ප්‍රතික්‍රියා කළ හැකිද යන්න තීරණය කරයි. ද්‍රාව්‍යතාව ඉතා අඩු නම්, ද්‍රාවණයේ ප්‍රතික්‍රියාශීලී සයනයිඩ් අයනයේ සාන්ද්‍රණය අඩු වනු ඇත, එය ප්‍රතික්‍රියාව මන්දගාමී කිරීමට හෝ ප්‍රතික්‍රියාව කාර්යක්ෂමව සිදුවීම වැළැක්වීමට පවා හේතු විය හැක.

ආරක්ෂාව සහ පාරිසරික සලකා බැලීම්

සෝඩියම් සයනයිඩ් වල ද්‍රාව්‍යතාව අවබෝධ කර ගැනීම ආරක්ෂාව සහ පාරිසරික ආරක්ෂාව සඳහා ද වැදගත් වේ. එහි අධික විෂ සහිත බව නිසා, සෝඩියම් සයනයිඩ් අහම්බෙන් කාන්දු වුවහොත්, එහි ජලයේ ද්‍රාව්‍යතාවයෙන් අදහස් වන්නේ එය ඉක්මනින් දිය වී ජල මූලාශ්‍ර දූෂණය කළ හැකි බවයි. එවිට ද්‍රාව්‍ය සෝඩියම් සයනයිඩ් අම්ල ඉදිරියේ හෝ ඇතැම් පාරිසරික තත්ත්වයන් යටතේ විෂ සහිත හයිඩ්‍රජන් සයනයිඩ් වායුව මුදා හැරිය හැක. එහි ද්‍රාව්‍යතාව පිළිබඳ දැනුම කාන්දුවීම් වලදී සුදුසු අන්තර්ගත සහ ප්‍රතිකර්ම උපාය මාර්ග සැලසුම් කිරීමට උපකාරී වේ.

නිගමනයක් ලෙස, සෝඩියම් සයනයිඩ් ජලයේ ඉහළ ද්‍රාව්‍යතාවයක් ඇති අතර එය උෂ්ණත්වය අනුව වෙනස් වන අතර එතනෝල් වැනි අනෙකුත් ද්‍රාවකවල බෙහෙවින් අඩු ද්‍රාව්‍යතාවයක් සහ ධ්‍රැවීය නොවන ද්‍රාවකවල ඉතා අඩු ද්‍රාව්‍යතාවයක් ඇත. මෙම ද්‍රාව්‍යතා ගුණාංගය එහි සැලකිය යුතු කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. කාර්මික යෙදුම්, රසායනික ප්‍රතික්‍රියා සහ ආරක්ෂාවට අදාළ අංශ.