स्ट्रॉन्टियम कार्बोनेट वापरून सोडियम हायड्रोसल्फाइड संश्लेषणासाठी कार्यक्षम पद्धत

अमोनिया संश्लेषणाच्या औद्योगिक टाकाऊ वायूवर प्रक्रिया करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या अल्कधर्मी शोषण पद्धतीतून सोडियम सल्फाइड आणि सोडियम हायड्रोसल्फाइड ही दोन उत्पादने मिळतात. सोडियम सल्फाइड आणि सोडियम हायड्रोसल्फाइड या दोन्हींचा उपयोग मोठ्या प्रमाणावर होतो. सोडियम सल्फाइडचा उपयोग रंग उद्योगात गंधकयुक्त रंग तयार करण्यासाठी , अलौह धातू उद्योगात खनिजांसाठी प्लवनकारक म्हणून, चामड्याच्या उद्योगात कच्च्या कातड्यांवरील केस काढण्यासाठी आणि कागद उद्योगात कागद तयार करण्यासाठी केला जातो. सोडियम हायड्रोसल्फाइडचा उपयोग रंग उद्योगात सेंद्रिय मध्यवर्ती पदार्थांच्या संश्लेषणासाठी, चामड्याच्या उद्योगात कच्च्या कातड्यांवरील केस काढण्यासाठी आणि कमावण्यासाठी, आणि खत उद्योगात सक्रिय कार्बन गंधक-निराकरण यंत्रांमधून मोनोमर गंधक काढून टाकण्यासाठी केला जातो.

सोडियम हायड्रोसल्फाइड हा सोडियम सल्फाइड नंतर विकसित केलेला एक नवीन प्रकारचा रासायनिक कच्चा माल आहे आणि तो प्रामुख्याने पाण्यात HS⁻ आयन म्हणून अस्तित्वात आहे. सोडियम सल्फाइडच्या तुलनेत त्याच्या जलीय द्रावणात क्षारता कमी असते आणि ते हलके उद्योग, रासायनिक उद्योग आणि इतर क्षेत्रात उत्कृष्ट अनुप्रयोग कार्यक्षमता दर्शवते. उदाहरणार्थ, ते अमोनियम सल्फाइड आणि इथाइल मर्कॅप्टन तयार करण्यासाठी कच्चा माल म्हणून वापरले जाते; खाण उद्योगात, ते तांबे धातूच्या लाभासाठी मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते.

सध्या, बहुतेक उद्योग स्ट्रॉन्टियम कार्बोनेटच्या निर्मितीदरम्यान निर्माण होणारा हायड्रोजन सल्फाइड वायू आणि कार्बन डायऑक्साइड गोळा करून काम करतात , आणि अभिक्रियेसाठी त्यांना अल्कधर्मी द्रावणात सोडण्यापूर्वी, हायड्रोजन सल्फाइड वायू आणि कार्बन डायऑक्साइड विशिष्ट सांद्रता आणि दाबाखाली असल्याची खात्री करतात. याचा अर्थ असा की, स्ट्रॉन्टियम कार्बोनेट आणि सोडियम हायड्रोसल्फाइडच्या निर्मिती प्रक्रिया वेगवेगळ्या आहेत, आणि सोडियम हायड्रोसल्फाइडच्या निर्मितीपूर्वी, कामगारांना अनेक मध्यवर्ती हाताळणी आणि सूत्रीकरणाचे टप्पे पार पाडावे लागतात, ज्यामुळे ही निर्मिती प्रक्रिया तुलनेने गुंतागुंतीची बनते.

उत्पादन प्रक्रियेचे टप्पे

१. कार्बन डायऑक्साइड रिकव्हरी टॉवरद्वारे सोडियम सल्फाइड जलीय द्रावण पहिल्या अभिक्रिया टॉवरमध्ये आणले जाते आणि कार्बन डायऑक्साइड देखील पहिल्या अभिक्रिया टॉवरमध्ये आणले जाते, जिथे सोडियम सल्फाइड जलीय द्रावण आणि कार्बन डायऑक्साइड अभिक्रिया करतात.

२. चरण (१) मध्ये, परिणामी स्ट्रॉन्टियम कार्बोनेट, निर्माण होणारा हायड्रोजन सल्फाइड वायू आणि अभिक्रिया न केलेला कार्बन डायऑक्साइड गोळा केला जातो आणि पहिल्या अभिक्रिया टॉवरमधून कार्बन डायऑक्साइड पुनर्प्राप्ती टॉवरमध्ये पुन्हा आणला जातो. अभिक्रिया न केलेला कार्बन डायऑक्साइड कार्बन डायऑक्साइड पुनर्प्राप्ती टॉवरमधील सोडियम सल्फाइड जलीय द्रावणाशी अभिक्रिया करतो, तर हायड्रोजन सल्फाइड वायू कार्बन डायऑक्साइड पुनर्प्राप्ती टॉवरमधून दुसऱ्या अभिक्रिया टॉवरमध्ये प्रवेश करतो.

३. हायड्रोजन सल्फाइड रिकव्हरी टॉवरद्वारे सोडियम हायड्रॉक्साइड अल्कलाइन द्रावण दुसऱ्या अभिक्रिया टॉवरमध्ये आणले जाते, जिथे हायड्रोजन सल्फाइड वायू दुसऱ्या अभिक्रिया टॉवरमधील सोडियम हायड्रॉक्साइड अल्कलाइन द्रावणासह अभिक्रिया करतो.

४. स्टेप (३) मधील सोडियम हायड्रोसल्फाइड उत्पादन गोळा केले जाते आणि अप्रक्रियाकृत हायड्रोजन सल्फाइड वायू सोडियम हायड्रॉक्साइड अल्कलाइन द्रावणासह प्रतिक्रिया देण्यासाठी हायड्रोजन सल्फाइड रिकव्हरी टॉवरमध्ये पुन्हा आणला जातो.

थोडक्यात, ही प्रक्रिया क्रमशः स्ट्रॉन्टियम कार्बोनेट आणि सोडियम हायड्रोसल्फाइड तयार करू शकते, ज्यामुळे चांगली प्रक्रिया सातत्य दिसून येते आणि कच्चा माल आणि उत्पादनांचा पुनर्वापर साध्य होतो. याव्यतिरिक्त, ही प्रक्रिया असंख्य मध्यवर्ती हाताळणी आणि फॉर्म्युलेशन चरणांची आवश्यकता कमी करून सोडियम हायड्रोसल्फाइड तयार करणे सोपे करते. शिवाय, ते कार्बन डायऑक्साइड आणि हायड्रोजन सल्फाइड वायू प्रभावीपणे शोषून घेते, ज्यामुळे हायड्रोजन सल्फाइड वातावरणात सोडण्यापासून आणि वायू प्रदूषणास कारणीभूत ठरण्यापासून रोखते.