Узбакистон: ҷаззоби миллати тиллоӣ ва имкониятҳои тиҷоратии Чину Узбакистон

Ўзбекистон Марказий Осиёнинг қалбида жойлашган, ўзига хос гўзал гавҳарга ўхшайди. Ин сарзамини бостонӣ, ки вазни ҳазорсолаҳои таҳаввулоти таърихиро ба дӯш дорад, дорои мафҳумҳои амиқи фарҳангӣ ва сарватҳои аҷиби табиӣ мебошад. Махсусан, фаровонии он Захираи тилло сазовори унвони пуршарафи «Халки тиллой» гардиданд.

Назаре ба таърихи бойи Узбекистон

Таърихи Узбакистон ба солҳои 2000 пеш аз милод рост меояд. Он дар тули муддати тулонй пай дар пай шохиди болоравии империяи Форс, салтанати Юнони Искандари Макдунй, империяи Кушон ва империяи Темуриён гардид. Дар ин ҷо тамаддунҳои гуногун ба ҳам бархӯрданд ва бо ҳам омехта шуданд, ки дар паси онҳо ҷойҳои зиёди гаронбаҳои таърихӣ ва мероси фарҳангӣ боқӣ мондаанд. Танҳо дар асри 15, ки қавми узбак хонии худро таъсис доданд, ин сарзамин тадриҷан ҳуввияти хоси миллӣ ва этникӣ гирифт. Соли 1924. Узбекистон ба хайати Иттиходи Шуравй дохил шуд ва дар соли 1991 эълон карда шудани истиклолият ибтидои боби нави тараккиёти миллии он гардид.

Таъсири амиқи дин

Аз нигоҳи эътиқоди динӣ дар Узбакистон ислом бартарӣ дорад ва тақрибан 90% аҳолӣ ба дини суннимазҳаб пайравӣ мекунанд. Дин мисли риштаи ноаён дар ҳаёти ҳаррӯзаи одамон амиқ ҷой гирифта, ба арзишҳои ахлоқии онҳо, ҷашнҳои ҷашнвора ва ғайра таъсири дурдаст мерасонад. Аз иди саиди Фитр то Иди Қурбон, ҳар як ҷашн бо ҷанбаҳои беназири мазҳабӣ ва фарҳангӣ фаро гирифта шуда, барои интишори эътиқод ва таҳкими ваҳдати миллӣ як лаҳзаи ҳалкунанда хизмат мекунад.

Мӯъҷизаҳои меъморӣ: ганҷҳои мероси фарҳангии Ӯзбекистон

Санъат ва меъмории Узбекистон гавхархои хакикии мероси мадании он мебошанд. Майдони Регистони Самарқанд, ки яке аз маҷмааҳои боҳашамати меъмории Осиёи Марказӣ ба шумор меравад, бо миқёси аҷиб ва ҳунари зебои худ бузургии империяҳои гузаштаро намоиш медиҳад. Масҷиди Биби Хонум бо гумбази баланд ва сафолҳои кабуди зебо оро додашуда ҷаззобияти беназири меъмории исломиро ифода мекунад. Мақбараи Ғӯри Амир, ки бо тантанавӣ ва боҳашамат, боқимондаҳои Темур ва аъзои оилаи ӯ ҷойгир аст. Услуби меъмории он, омезиши мутаносиби унсурҳои гуногун ҳамчун намояндаи барҷастаи санъати меъмории Ӯзбекистон мебошад. Ин иншоот на танҳо шоҳиди таърих, балки кристаллизатсияи санъат ва фарҳанг мебошанд, ки сайёҳон аз тамоми ҷаҳонро ба ҳайрат меоранд.

Захираҳои фаровони табиӣ: Бартарии тиллоӣ

Ба ҷуз аз мероси ғании фарҳангии худ, Ӯзбекистон бо захираҳои ҳасадбахши табиӣ, бахусус захираҳои фаровони тиллоаш баракат дорад. Мамлакат аз рӯи захираи тилло дар ҷаҳон ҷои даҳумро ишғол намуда, захираҳои собитшуда то 6.400 тоннаро ташкил медиҳад, ки асосан дар вилоятҳои Тошканд ва вилояти Навоӣ паҳн шудааст. Кони тиллои Мурунтау, ки дар биёбони Қизилқум ҷойгир аст, яке аз калонтарин конҳои тиллои кушод дар ҷаҳон буда, захираи собитшуда аз 4.500 тонна зиёд мебошад. Дар соли 2021. истихроҷи тиллои он тақрибан ба 62.2 тонна расида, дар ҷаҳон ҷои аввалро ишғол мекунад. Истеҳсоли тилло дар Ӯзбекистон дар як сол ҳудуди 100 тонна боқӣ монда, тақрибан 3%-и ҳаҷми умумии тиллоро ташкил медиҳад ва онро дар қатори даҳ кишвари тавлидкунандаи тилло дар ҷаҳон устувор мегузорад.

Дар солхои охир Узбекистон Саноати тилло дар бозори байналхалкй роли торафт калон бозида истодааст. Аз оғози соли 2024. Бо такя ба конҳои бой ва стратегияҳои савдои солим, кишвар ба унвони беҳтарин фурӯшандаи тилло дар ҷаҳон баромад. Барои афзоиши бештари захоири тилои худ, ҳукумати Узбакистон тасмим гирифтааст, ки аз соли 230 то 2020 барои ҷустуҷӯ, арзёбӣ ва кашфи конҳои тило 2024 миллион доллар сармоягузорӣ кунад ва ҳадаф дорад, захираи тиллои худро ба 474 тонна расонад. Ин иқдом таваҷҷуҳи баланд ва сармоягузории назарраси кишварро ба саноати тилло комилан нишон медиҳад.

Ҷойгиршавии стратегӣ ва потенсиали бузурги сармоягузорӣ

Узбакистон аз ҷиҳати стратегӣ дар маркази Евроосиё ҷойгир буда, бо бисёр кишварҳо ҳамсарҳад аст. Ин мавқеъи судманди ҷуғрофӣ онро на танҳо ба як маркази муҳими нақлиётӣ табдил медиҳад, ки Шарқу Ғарбро мепайвандад, балки онро бо захираҳои бойи маъданӣ, аз ҷумла на танҳо тилло, балки нафту газ низ фароҳам меорад. Аммо дар айни замон дараҷаи азхудкунӣ ва истифодаи сарватҳои зеризаминии Ӯзбекистон нисбатан паст аст, ки ин аз иқтидори бузурги сармоягузории истихроҷи маъдан шаҳодат медиҳад. Дар солҳои охир кишварҳои Осиёи Марказӣ сиёсати ҷалби сармояи хориҷиро пай дар пай ҷорӣ намуда, талошҳои худро барои ҷалби сармоя ба иктишоф ва коркарди маъданҳои фоиданок ва коркарди маҳсулоти маъданӣ пайваста афзоиш медиҳанд. Дар ҳамин ҳол, Осиёи Марказӣ ва Чин заминаи устувори ҳамкориҳои геополитикӣ ва иқтисодӣ доранд. Пешрафти лоиҳаҳои пайвастшавӣ ба монанди Роҳи оҳани Чин – Қирғизистон – Ӯзбекистон ва роҳи оҳани сеюми Чин – Қазоқистон, инчунин рушди ҳамаҷонибаи минтақаҳои озоди савдои бандарӣ ва паркҳои саноатии кӯҳӣ дар қад-қади хат кафолати устувори устувории занҷири саноати кӯҳӣ ва занҷири таъминотро фароҳам меорад.

Синои умедбахш — хамкории тичоратии Узбекистон

Дар ин замина ҳамкориҳои тиҷории Чин ва Узбакистон ваъдаи бузурге дорад. Union Chemical, як таъминкунандаи маводи кимиёвии шустакунии тилло ба монанди Сианиди натрий ва Химияи маъдан, ба афзалиятхои бои сарватхои маъдании Узбекистон комилан мувофик аст. Аз як тараф, Union Chemical метавонад барои рушди саноати тилло ва истихроҷи маъданҳои Ӯзбекистон ёрии касбии кимиёвӣ расонад ва ба баланд бардоштани самаранокии коркарди маъданҳои фоиданок мусоидат кунад. Аз тарафи дигар, захираҳои маъдании Узбакистон фазои васеи бозорро барои Union Chemical пешниҳод мекунад, ки ба ҳарду ҷониб имкон медиҳад, ки аз тариқи ҳамкорӣ ба фоидаи мутақобила ва ғолибият ба даст оранд.

Узбакистон, ин кишвари дилрабои тиллоӣ бо мероси беназири фарҳангии худ ва иқтидори бузурги тиҷоратӣ таваҷҷуҳи ҷаҳониёнро ба худ ҷалб мекунад. Хитой ва Ўзбекистон ўртасидаги савдо, инвестиция ва бошқа соҳалардаги ҳамкорлик асосида «Бир камар, бир йўл» ташаббуси асосида мунтазам равишда чуқурлашиб, биргаликда янада улуғроқ саҳифалар ёзиши лозим. Мо тамоми асосҳоро дорем, ки бигӯем, ки ҳамкориҳои Чину Ӯзбекистон дар оянда дар соҳаи тилло ва дигар соҳаҳо натиҷаҳои боз ҳам пурсамар дода, ба мардуми ҳарду кишвар манфиатҳои бештар меорад.